DRAGONTEMPO

Moğolların en ünlü halk şarkısı ve adından da ne olduğu belli (tıklayın ve seyredin!): 

cengiz-han

Yok, sadece müziği dinleyeyim derseniz, yine tıklayın ve hatta isterseniz bilgisayarınıza indirin. Valla sizler için bir sürü video-ses dönüştürücü programları kullandım. Bu iyiliğimi de unutmayın:

cengiz-hana-ovgu

Yıllar önce Çin Televizyonunu seyrediyorum. Uygur Türkleri (ben öyle sanıyorum) televizyonda. Ancak bir oba içindeler. Benim bildiğim onlar pek obalarda yaşamıyorlar. Ancak o an için “koca Sincan eyaletinde oba içinde de yaşayanları vardır” diye düşünüyorum. Obadakiler yerde oturuyorlar ve konuştuklarından tek tük Türkçe sözcükler kapmaya çalışıyorum. Birden; obanın içinde asılı bir Cengiz Han fotoğrafını görüyorum. Gözlerime inanamıyorum. Yahu Uygurlar’da Cengiz Han’a bağlılığın bu kadarı fazla değil mi? Hemen bir Uygur arkadaşı arayıp gördüklerimi anlatıyorum. O gülerek bana onların Uygur değil de Moğol olduğunu söylüyor. İyice şaşırıyorum. Yahu adamlar resmen Uygurca konuşuyor işte! O da bana “evet, Moğollarla ortak kullandığımız çok sözcük var” diyor. Doğrusu bunu bilmediğim için utanıyorum. Benim bildiğim Moğollarla sadece ortak dil kökeninden geldiğimiz. Ancak sözcüklerin bu derece kulağıma Türkçe geleceğini hiç ummuyordum.

İşte bu bana yetiyor. O zamandan beri alıyor beni bir merak bir araştırma! Başlıyorum Türk, Çin, Moğol vs nedir ne değildir, öğrenmeye, bilmeye. Araştırmalar bir yerlerde meyvesini veriyor (bu sonra yazacağım bilgilerden biri). Ama Moğolistan’a gitme durumu daha da ilgi çekici oluyor. Moğolistan’a gittiğim andan itibaren (ayrıntıları önümüzdeki günlerde yazacağım) sokaklarda kayboluyorum, kitap evlerine giriyorum, insanlarla konuşuyorum, video çekiyorum, fotoğraf çekiyorum… İşte burada sizlere düşen de binlerce yıldan beri hâlâ Cengiz Han’la yatıp onunla kalkan Moğolların müziği.

Mao razı olsun; şu CCTV Müzik kanalını açıldığı zamandan beri (sanırım bir 5 yıl kadar oluyor) hep dinlerim ve seyrederim. Orada tek tük de olsa gösterilen Moğol sanatçıların müzikleri beni alıp sonsuz Asya steplerine götürürdü. İşte bu sefer oralara gitme şansım doğdu. Özgün müziklerini buldum, sizler için buraya müziğin hem video halini hem de MP3 halini koydum. Dinleyin!

Bu, adı “Cengiz Han’a Övgü Şarkısı”nın iki özelliği var: Biri Moğolların ünlü sesi olan gırtlaktan çıkarak söylenen ve alt ve üst perde arasındaki ses aralığının müthiş inceliği ve kalınlığı. Dİnleyin göreceksiniz, orada sadece bir müzik aleti var. O müzik aletinin adı, Türkçe’siyle “At Başı Keman”dır. Aslında görünümü daha çok bizim kemençenin büyüğüdür ve müzik aletinin sapının ucunda bir at başı vardır. Dediğim gibi orada başka müzik aleti yok ve şarkı sözü haricinde sadece gırtlaktan çıkan sesler var. Müthiş etkileyici!

Bu at başı kemanla yapılan dünya rekoru ise Çinli Moğollarına ait:

http://www.palhaber.com/haber/yasam/yasam-genel/cinliler–at-basli-kemanla-rekorlar-kitabina-girdi.html

Bu fotoğraftakiler ne madem? Hâlâ yetişiyorlar. İşte size Moğol steplerinde yetişenler. Bunlar hâlâ bozkırlarda yetişiyorlar. Bunların varoluşlarına bir tür bilinmezlik de denilebilir. Yani UFO hikâyeleri gibi, işte fotoğrafta da gördüğünüz gibi uçsuz bucaksız topraklarda birden ortaya çıkıveriyorlar, bozkırların içinden yürüyüp geliyorlar ve işte aşağıdaki fotoğrafta da gördüğünüz gibi geldikleri gibi yine steplerin içine doğru kaybolup gidiveriyorlar.

Onlar biraz sessiz sedasız ve bir anda olup bitebiliyorlar. O anı yakaladınız yakaladınız, yakalayamadınız bir kent efsanesi olarak hep anlatılageliyorlar. Ama ne şanslıyım ki ve sizler ne şanslısınız ki işte ben o anı fotoğraf makinemin deklanşörüme basarak yakalamış oldum. Sizler de gözlerinizle görmüş oldunuz. … devamı!