DRAGONTEMPO

• 1. Arabaların lüks olmasından bahsetmiştim. Burada herkes zengin ama devlet fakir. Çok araştıramadım ama kurulan yeni hükümetin eski komünistler olduğu söyleniyor. Şimdilik ayrıntısını bilmiyorum. Belki de o nedenle Putin bu ülkeye yatırımla geliyor. Yoksa zor olurdu. Ayrıca bir Lenin müzesi varmış ama gezemedim. Anlattılar ve biraz karıştırıyor olabilirim: Bir restoran açılacakmış ama açılacak yer de bu Lenin müzenin orasıymış. İçeride Lenin’e dair hiçbir şey kalmamış. Bir tek kocaman büstü varmış. Bu sefer eski komünistler toplanıp “restoran buraya kurulmasın” diye gösteri yapmışlar. Ama zaten Lenin’e dair hiçbir şey kalmamış. Şimdi sanırım o koca büst varmış. Anlayacağınız bir tür turistik büst.

• 2. Ancak ülkenin onca fakir görünüme rağmen acayip bir yabancı kalabalığı var. Kaldığım kazık oteli değiştirmek istediğim için görece genç bir bayan bana yardım edecekti. Yanında da Hollandalı bir yaşlı kadın vardı. Hollandalı bilmem kaç yıldan beri buradaymış. Moğol bayana gazeteci olduğumu söyleyince o da beni Hollandalı yaşlı kadının organize ettiği bir etkinliklerine davet etti. Ben de değişiklik olsun diye “tamam” dedim ve kartımı verdim. Birkaç denemeden de anlaşıldı ki o yaşlı Hollandalı beni istemedi. Haliyle işine gelmedi. Türk bir gazeteciyi ne diye NGO ortamlarında istesin ki. Yaşlı teyzem arı kovanına çomak sokmak istemedi, çünkü Hollandalı teyzem anladı ki ben o çomağı sokacağım! Ulan bu şerrrrefsizzzz Batılılar yok mu!

• 3. Bu arada Çin’deki gibi bir İngilizce hayranlığı neyse ki yok. Orası zamanında Rusya’nın etkisine girmiş ve Kiril abecesine geçilmiş. Halbuki Kiril’e de geçilmeyip Moğolca’da kalınabilirdi! Yememiş!
• 4. Yemek siparişi verdiğinizde dikkat edeceksiniz, sebzeli de isteseniz içinde et çıkıyor, tavuklu isteseniz dahi yine de yemeğin içine ne yapıp edip domuz eti koyuyorlar. Demek ki dayanamıyorlar, illa ki koyacaklar! Baktım olacak gibi değil ben bir yerden sonra onları öyle kabul ettim ama et met yemedim!

• 5. Söylemiştim, erkekler Çinlilere göre iriler ancak Türklere göre de iriler. Neden böyle iri kaldıklarını bilemem. Doğanın şartlarından mıdır nedendir pek iri kıyımlar. Hatta Japonya’daki o ünlü sumo güreşinin en ünlü iki sporcusu Moğol’muş, anlayın yani! Ayrıca sokaklarda Çin’de hiç görmediğim bıçkın delikanlı tiplerine rastladım. Bu Çin’de yok! Eh, bu durum Çin’e komünizmin bir getirisi, Moğolistan’a kapitalizmin götürüsü olarak yansımış. O nedenle de ırkçılık gelişmiş, serpilmiş, boy vermiş! Ancak onca dallama Batılıyı görünce de “daha da serpilir inşallah” dememek için ne yapmak lazım bilemiyorum. Halbuki edepleriyle Asya’ya gelseler ya! Mesela duydum ki, yolda yürüyen bir Batılıyı 3-4 Moğol genci birden bire pata küte feci bir şekilde dövüp yollarına devam ediyorlarmış. Halbuki bu Batı’da böyle mi ya! Bu ırkçılık özellikle de Moğolların ulusal günlerinde ayyuka çıkıyormuş ve Batılılar o gün hiç evlerinden çıkmıyorlarmış. Ama dedim ya “Türküm” dediğinizde durum hemencecik değişiyor. İnsanın “Türküm” deyince bir yerlerde dostunun var olduğunu bilmesi gerçeği ne güzel bir duygu. Halbuki benim illa ki “Türk” olmak diye bir derdim yok ama milliyetsiz de değiliz yani. Sağ olsun Moğol kardeşlerim!
• 6. Her yerde Cengiz Han var! Sigara paketinde, paraların üstünde, votka şişesinde, havaalanının adında, restoranda, kampingde, tişörtte aklınıza gelecek ve gelmeyecek her yerde o! Breh breh! -Bu arada ben bilmiyordum öğrenmiş oldum: (Zafer Temoçin bunu 3 yaşından beri biliyormuş ama bana demediydi) Cengiz Han’ın diğer adı Temuçin’miş.-

• 7. Doğrusu Ulan Batur kent olarak yaşanılası bir yer değil. Hiçbir özelliği yok desem yeridir. Güdük kalmış bir Anadolu kentine benziyor. Kışın hava kirliliği ortamı daha da rezil ediyormuş. Tüm Moğollar bana kentin dışının çok daha güzel olduğunu söylüyorlar. Demek ki onlar da o ciplere binip binip kent dışına kaçıyorlar.
• 8. Makarna konusuna gelmek lazım: Bildiğiniz gibi Marko Polo makarnayı Çin’den getiriyor. Biz Türkler de makarnayı İtalyanlardan almışmışız! Yok öle bişi. Orada bir Moğol makarnası yedim. Doğrusu Çin’de yediğim makarnadan daha lezzetliydi ve bildiğimiz “erişte” tadını aldım. İşte eriştenin vatanını da bulmuş oldum. Çinliler de haliyle bu tarihî kaynaşma sırasında bir yerlerden bu makarnayı almışlar. Öyle bilip bilmeden siz de İtalyan makarnası felan diye rezil etmeyin kendinizi! Ancak makarnayı kim kimden almış o belli değil. Zaten kim Moğol, kim Çinli, kim Türk o da belli değil a!

• 9. Polislerin silahı yokmuş ancak ne derece işlerini görüyorlardır bilemem. Düşünsenize 1 milyonluk başkentte herkes bir şekilde birinin kesin akrabasıdır. Polisin bir cipe ceza kestiğini görünce şaşırmıştım. Kendi kendime bakıp şöyle düşünmüştüm (bir Türk olarak izafiyet terorisini düşünecek değiliz herhalde); ”nasıl yani, şimdi bu ceza kesilen tip, ‘sen benim kim olduğumu biliyor musun?’ diye bu polise çıkışmaz mı? Çıkışsa zaten polis de ona ‘hee evet biliyorum, benim hala oğlunun kayınçosusun işte’ demez mi?” Toplam nüfusu 2.9 milyon ülkede herkes herkesin akrabasıdır yahu, olmamasına imkân mı var!
• 10. Peki ama akraba evliliğinden ötürü ortalık yerde dolaşan onca Moğol kızın yamuk yumuk olması lazımken neden tersi durum geçerli? Bilim bu yumağı çözebiliyor mu? Neyse ki Ulan Batur 4 bin metrelik bir rakımda ve yaz mevsimi de öyle sıcak falan değil; yoksa sıcaktan daha da hararete girmiş olan o kızları görenler “Ulaaaa, ulaaaaan (Ulan Batur’un adı da buradan geliyormuş) ne güzzel kızlar ulaaaa” deyip değme bilimin bile çözemeyeceği bir sorun daha yaratırlardı ki, doğanın sert koşulları razı olsun!

İşte yukarıdaki fotoğrafta Çağdaş Türk erkeğinin mesut duruşu… Keder ve elemin kendilerine milim yaklaşamadığı o an nasıl da yüzlerinden okunuyor değil mi? Onlar; uçağın Pekin’e gidişinin bir kere daha ertelenmiş olmasını sevinçle karşılayıp (söylemiştim, Çin Hava Yolları 15 saat erteleme becerisini gösterdi), “kimseye sigara kokusu da kokutmuyoruz yahu” diyerek kendileri için özel olarak ayrılan “sigarayı içim içim içime çekerim odası”nda “kim biliiiiir daha kaç kere sigara fosurtadabileceğiz” diye hayata ve geleceğe gülümsüyorlar. Ben de o anı sizler işte için sonsuzlaştırıyorum. Hani piyago çıksa böyle sevinirler miydi acaba? Zaten Türk insanının böyle yaşam sevinci olmasa bu bedbaht hayattan ne zevk alınırdı ki? Budur!