DRAGONTEMPO

(Bu yazı 13 Ocak 2008 tarihinde Cumhuriyet gazetesinde yayımlanmıştı. Buraya biraz daha geliştirerek aldım.)

Pekin’den uçakla 3 saati aşan bir yolculuktan sonra Hainan Adası’nın Haikou Havalimanı’na varılıyor. Hainan, Çin’in en güneyinde. Güney Çin Denizi’nde 5 bin 400 ada, adacık, kayalık var ve bunların toplamı 10 bin kilometre kareyi buluyor, ancak bu adalarda sadece askerler var. Hainan adasıysa başka. Burası bizim Antalya diyelim. Burada biri adanın merkezi Sanya’da diğeri Haikou’da olmak üzere iki havaalanı var. Haikou’dan Boao’ya hızlı bir araba yolculuğu 1 saat 40 dakika sürüyor.

Adadaki muz ağaçları, küçük göller, Pekin’in griliğinden sonra o yemyeşil yollar insanı çarpıyor. Bizim gibi Çin’in kuzeyinden gelenler için havalimanındaki soyunma odaları pek hoş. Haliyle kuzeyin soğuğundan güneyin tropik sıcaklığına inince kalın paltoları ve kazakları atıp tişörtleri giymek için düşünülmüş bu soyunma odaları… Hainan Adası’nın da Boao’nun da gezilecek yeri çok; zaman yetersizliğinden, Kızıl Ordu Kadınlar Müzesi kursağımda kaldı, Vejetaryen Müzesi’ni gezemedim ve adadaki Müslüman nüfusun nereden geldiğini de öğrenemedik. Bir gün yine yolumuz buralara düşer herhalde!

Sabahları, kaldığım otelin yanındaki Budist tapınağının tatlı müziğinin nağmeleriyle uyanınca insana daha bir gevşeme geliyor, hava Pekin’den sonra zaten inanılmaz temiz. Tapınaktaki bir-iki Budist rahip kılığındakiler, müziğin etkisindeki turiste “Bir tütsü yak, kutuya da gönlünden geçen parayı at” şeklinde yaklaşıyorlar… Dalgalar nedeniyle kimsenin denize gireceği hesaba katılmamış olmalı ki plaj diye bir şey düşünülmemiş. Boao’nun yerlileriyse mayo satmak yerine küçük bir timsah yavrusunu turistin kucağına verip fotoğraf çektirerek para kazanıyor.

Buraya birlikte geldiğimiz Macar, Güney Koreli ve ben üç gazeteci, okyanusta yüzemesek de bir saatlik uzaklıkta kalan bir kaplıcanın keyfini açık havada doyasıya yaşadık. Macar arkadaşın kaplıca bilgisi Türklerin zamanında Macaristan’a kurduğu ılıcalardan ötürü benden fazla. Ben saf saf ve cahilce “ya bu ne pis bir koku, bu suya kanalizasyon mu karışıyor ya” diye söylenince. Bana bunun sülfür olduğunun düzeltmesini geçti, ondan sonra ben “ha” deyip yüzdüm.

Boao ise ünlü ve cennet içinde cennet olan bir yer. Ününü 2001 yılında yapılan ve dünyanın liderlerini ağırladığı Asya Forumu’na borçlu. Ada yönetimi o zamandan beri bu ekonomik forumların sayısını arttırma peşinde. Bu hıza Boao’nun hemen yanında kalan Lıçıng Adası da ulaşmış ve geçen yıl açılan 100 metrelik köprüyle ada karaya bağlanmış. Macar gazeteci arkadaşın internette araştırmasıyla bu adayı keşfettik ve Güney Koreli gazeteci ve bir mihmandarımızla adaya karayoluyla 15-20 dakikalık bir taksi yolculuğuyla vardık. Taksi şoförünü bırakmadık, çünkü geriye dönüş için tek şansımız o. (Yani anlayın işte burası hâlâ böyle bakir bir yer ve yakında buranın da içine turizmle sıçılır). Beri yandan şoförümüz halinden pek memnun, bizlerle yedi-içti, gezdi, fotoğraf çekti. Adanın tek ve sessiz sokağındaki çatapat seslerine yöneldik. Oğulları Guangcou’dan yeni gelmiş bir adalı aile, oğullarına yakışır bir karşılama yapıyorlardı. Etraflarında biz yabancılar görünce bizleri heyecanla ve ısrarla yemek masalarına davet ettiler (Anımsıyorum, TRT’de belgeselini izlediğim Ara Güler , “İnsan doğuya doğru gittikçe güzelleşir” demişti, bunu hiç unutmam. Beri yandan Aziz Nesin’ in de “Adamın köylüsü açtır, ama yabancıyı görünce davet eder, önüne her şeyi koyar, bilir ki kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez” lafını da unutmam).

Ada tamamen doğal bir film platosu. Bizi sokağa paralel olan ve arka tarafta kalan çok eski bir Buda tapınağına da götürdüler. Sağ ve soldaki aslan-ejderha karışımı heykeller 600 yıllıkmış.

Bulunduğumuz mekân tamamen yüzyıllar öncesinden kalan bir yer ve insan burada kendisini eski filmlerinden içindeymiş gibi hissediyor. Güney Asya ülkelerinin balta girmemiş ormanlarındaymışız gibi. Zaten adanın hem yan tarafı Tayland, Laos, Myanmar gibi Mekong ülkelerinin olduğu yarımada. Ancak buranın bana en ilginç görünen tarafı, evlerin kapılarının 24 saat ardına kadar açık olması. Eskiden kapılar kapanmazmış İstanbul’un kimi yerlerinde, ayıpmış, gelen komşu kapıyı kapalı görürse geri dönermiş… Nereden nereye?

Levent Uluçer / Boao