DRAGONTEMPO

(Bu yazı da başlıktan da anlaşılacağı üzere eskidir ve 8 Ağustos tarihlidir. Gecikmeli olsun ama olsun, hiç olmamasından iyidir)

Mao Zıdong, feodal değer diyerek yasaklattığı bir çok uygulama, adet ve gelenek Çin’de gün geçtikçe daha çok değer bulmaya başladı. Örneğin Çin’de bugün evlilikler tavan yaptı. 8 rakamının uğur, bereket, şans getireceğine inanan Çinliler bugün evlilik dairelerini doldurdular. 2008 yılının 8′inci ayının 8′inci günü olması bir yana bugün aynı zamanda Çin tarihinin en önemli günlerinden biri olan Pekin Olimpiyatlarının açılışına da denk gelmesi nedeniyle Çinli gençler erken saatlerde evlilik dairelerinin önünde uzun kuyruklar oluşturdular. Ancak Çinliler bugün sadece evlilik cüzdanlarını alıyorlar. Evlilik töreni ise aylar sonra hatta gelecek yıla bile kalabiliyor. Önemli olan evlilik cüzdanlarında bugünün tarihinin olması. Bugün evlenmek isteyenler için oteller ve benzeri yerlerin fiyatı oldukça yüksek.

Sadece Pekin kentinde bugün 17 binin üzerinde evlilik kaydının alınacağı sanılıyor. Gençlere sorduğumuzda hepsi bugünün olimpiyatlar nedeniyle evlendiklerini söylüyorlar ama 8 rakamının vazgeçilmez değeri nedeniyle bugün Çinliler için çok önemli. Halbuki 8 rakamının Mandarin dilince yani dünyanın en çok konuşulan dilindeki okunuşu “ba”. Fakat Kanton Çince’sinin okunuşuysa “fa”. Çinliler ba ve fa’nın farklı olmasına rağmen (ki buna okunuşu “yakın” diye söylüyorlar ki ilgisi yok!) Hong Kongluların yani “zengin olan Çinlilerin” Çince’sini kendilerine yakın bulmuş durumdalar. Çin’de 8 rakamının olduğu araba plakası, telefon numarası, sekizinci kattaki 88 numaralı dairenin fiyatı hep çok daha yüksek. Kimileri açık artırmaya dahi çıkarılıyor.

Mao Zıdong’un Kültür Devrimini başlattığı zaman savaşılacak konulardan biri de halkı gericileştiren feodal değerlerdi. Ancak geçen yıllarda bu değerler hem de devlet eliyle geri geldi. Çinliler dört yıl kadar önce olimpiyatları başlama tarihini bir hafta geriye yani 8 Ağustos’a çektiklerini açıkladılar. Bunun gerekçesi olarak da hava durumu gösterdiler. Halbuki Pekin’in en önemli gerçeği sıcak havanını Ağustos ayının ortasından itibaren kendisini daha rahat bir havaya bıraktığıdır. Devlet dahi 8 rakamının böyle önemsedikten sokaktaki Çinli’ye bir şey deme hakkımız mı olur; yani imam böyle yaparsa cemaat daha neler yapar? Beri yandan 90 bine yakın hayatın kaybedildiği Sıçuan (Sichuan) depreminin olimpiyatlarının başlamasına 88 gün kala olması da Çinlilerin kafasını oldukça karıştırdı. Halbuki bu tarih, Batılıların kullandığı resmi takvimin tarihi. Çinlilerin geleneksel ay takvimiyse başka; bu durumda Çinliler de geleneksel olanla geleneksel olmayanı karıştırmış durumdalar.

Çin’de bugün doğacak çocuğun belki de tümünün adı Ao Yüin  (Ao Yun) yani “olimpiyat” konulacak olması da diğer bir gerçek. Çin’de bu yıl doğan binlerce çocuğun adına şimdiden “Ao Yüin” verilmiş durumda. Ayrıca Şın Ao (Shen Ao) yani Olimpiyatlara katılmak (Çin’in olimpiyatları düzenleme hakkı kazanması), Bei Ao (Pekin Olimpiyat) ev Ao Hui (Olimpiyat rozeti) gibi adlar da bol. Bunun yanı sıra beş adet olimpiyat maskotlarının adları da yeni doğan Çinli bebeklere verildi.

Levent Uluçer / Pekin