DRAGONTEMPO

Sokak berberi amca Pekinli. Ben ona doğru yürüyerek yaklaştığım sıra onun sandalyesine bir müşteri oturdu. “Merhaba” deyip fotoğraflarını çektim. Sonra yürüdüm ilerilere gittim ve geri döndüm. Baktım bu sefer tam önümde yürüyen adam da gitti berber amcaya müşteri oldu. Hemen yanına gidip “bak iyi adamım ben, biraz önce sana gelirken bir müşteri geldi. Şimdi gelirken yeni bir müşteri daha geldi” deyince “evet evet çok haklısın” dedi. Sonra düşündüm kendime de bir iş yeri açsam acaba böyle müşteri dolar mı? Hep denir ya ben de diyeyim; bir boş dükkâna girerim, arkamdan insanlar içeriye doluşurlar! Neyse, ben bir yer açacak sermaye bulamam nasılsa, açsam da beceremem, gidip bir Çin piyangosu alayım. Amcam 3 yüene saç kesiyor. “Ne ya bu, amma ucuza kesiyorum, diğerleri benden 25 yüen (4.6 ylt dolayı) alıyorlar” dedim. Saçını kestiği adam da güldü. Adını sormadım ama yaşını sordum “sen tahmin et” dedi. Tipine baktım  65 dedim ve bir kerede tuttu. Bana “çok iyisin, harika” dedi. Bu aralar bu tutturmalarım iyi gidiyor, hakikaten kendime bir Çin piyangosu alayım bari. Namuslu yollardan para mara yapacağım yok bari şu şans yollarını deneyeyim. Olmuyor işte bir türlü, para kazanmasını beceremiyoruz, çalıp çırpamadan da anlamam, yetiştirilmedik öyle. Çocuklarımı nasıl yetiştireceğim hiç bilemiyorum. “Günde kaç müşterin oluyor?” dedim. “10 adet” deyince de bugün kaç adet olduğunu sordum. Bana “şimdilik 8″ dedi. Etrafımızda iki işçi hafifçe uzaktan bizi kesip kulak kabartmış dinliyorlar. Buradaki küçük bir otelin yenilenmesi inşaatında çalışıyorlarmış. “Gelin” diyerek onları çağırdım. Onların pek niyetleri yok ama ben ısrarlıyım ve misyonumu tamamlayacağım: Amcama dönüp “işte sana 2 müşteri daha.” Herkes gülmeye başlayınca bu sefer etraf hutonglardan çıkanlarla ufaktan dolmaya başladı. Çoğu kadın. Bu hutonglar başka bir yazının konusu ama işte eski Pekin evlerinin olduğu bölgelere hutong deniyor. Buralar da yıkılacak, zaten oldukça geç kalındı. Belki 1-2 haftaya bile kalmaz. Olimpiyatlar çok yaklaştı. Hâlâ yıkılmaması çok ilginç. Belki de son fotoğraflarını çektim oraların. Burası Çianmın (Qianmen) denen bölge. Meşhur Tienanmın’ın (Tiananmen) tam güneyinde kalıyor. Burası eskiden hayat kadınlarıyla da çok ünlüymüş. Daha bir çok şeyi ünlü ama artık bu da sonraki bir yazını konusu. İlginç olan şu Mercedes. Onca harabenin ve fakirliğin arasındaki duruşu çok ilginç.

Benim gibi birini o arabanın yanına yakıştıramamış olmalı ki şu köpekçik de ha bire bana havladı ve hatta ısırmaya kalktı ama o yemedi tabiî:

Ancak işte buralar eski Pekin’in tam göbeği ve şimdi de çok değerli. O nedenle hâlâ yıkılamadı. Evlerin sahipleriyse devletten ne kadar çok para koparırsa o kadar iyi olacağını düşünüp çıkmamakta ve evlerinin değerini yükseltmekteler. Belli ki iyi inat ediyorlar. Buradakiler artık paranın limitini aşırıya mı kaçırdılar bilemiyorum ama işte hâlâ bir sürü insan buralarda yaşıyor. Geçen yıl da buraya gitmiştim, yaşlı bir teyze kendilerine az para verildiği için çıkmak istemediğini söylemiş ama parayı söylememişti… Belki de o nedenle de işte bu Mercedes’in çok da garip olmadığını söyleyebilirim; yani birileri çoktan köşeyi dönmüş durumda. Bir ara buraların metrekaresi 20 bin yüendi. Belki şimdi daha da pahalandı. Sadece 50 metrekare yeri olan birisi yerini satsa, bir gecede milyoner olacak!

Zaten bu Çianmın ben bildim bileli yıkım halindedir. 15 yıl kadar önce buralarda yaşamış bir Türk arkadaşım, o zamanlar başlayan yıkılan yerlerden öbek öbek farelerin bir yeden diğer yere göç ettiğini gözleriyle gördüğünü söylemişti.

Sanırım bu yaşlı sokak berberi amcam da bir gecede milyoner olmak için bekliyor ve beklerken de eski mesleğini icra etmeyi sürdürüyor. Paraya ihtiyaçtan daha çok can sıkıntısından bu işi yaptığı belli. Israrla nereli olduğumu öğrenmekte diretince “Çinliyim” dedim. Çinlilerin gülmeleriyle, artık beni daha bir benimsediklerini hissettiğimi söyleyebilirim. Artık iyice etraf dolmaya başladı. Herkesle muhabbet iyi, oyunculuğu da tutturduk. “Üç Kuruşluk Opera”nın Çin’deki iz düşümü olan “Üç Yüenlik Saç Kesimi”yle ancak bu kadar. Aşağıdaki fotoğraf ise saçlarını kestirmeleri için sıraya soktuğum iki işçi ile sokaktan geçen genç meraklılar (ayrıca bir meraklı kadraj dışı kaldığı gibi, kadınlar ise sol tarafta sandalyelerinde oturmuşlar ellerinde yelpazelerle olanı biteni izliyorlardı). Eskiden bu Çianmın, Pekin’in en meşhur beş büyük tiyatrosunun da bulunduğu bir kültür merkeziymiş de. O sanatçı ruhu mu yakaladım ne? (Giderken Mercedesin modeline baktım 500 S’di. Bi berber dükkânı falan açayım da alayım ben de böyle bir tane)