Batı Çin’e nasıl bakar? Varsayalım ‘Real Madrid’…
- 17 June 2008
- Kategori: basında çıkanlar
Real Madrid futbol takımı bundan iki yıl önce Pekin’e geldiğinde tesadüfen kaldıkları otelin önünden geçiyorum: Otelin önünde kameralar, kalabalık ve haliyle olmazsa olmaz ‘genç fanatikler’… Durup Çinli yeni yetme kızlı-erkekli gençleri seyrettim. Tümü tıfıl! Hani pek de böyle alışık da değiller otel önünde bekleyip “fan”a tezahürat yapma gibi durumlara. Kendilerini seyreden basına karşı durumu idare eder gibiydiler.
Hatta otel önünde pek Çinli gibi değiller de Japon ya da Koreli gibiydiler. -Burada öyle; bizdeki gibi Alman ya Amerikalı yerine bu iki ülkenin adı kullanıldığında hedef vurulmuş oluyor.- Ama elbette ki Japon ya da Korelinin çok daha önceleri özenip, feyz aldığı mekân Batı; bundan kuşku yok! Yani, özenme meraklısı Çinli genç doğrudan Batıya özenmeyip dolaylı yoldan, Japonya ya da Güney Kore üzerinden batıya özeniyor. Nitekim Çinli gençler kıtadaşları ya da batılıdaşları gibi olmaktan pek mutlu; ama şimdilik tıfıl Çinli, bir fanatik gördüğünde zırıl zırıl ağlamıyor ya da bas bas bağırıp çağırmıyor. Tabi bu görüldüğü kadarıyla böyle. Ancak Çin’de batıya gidişat öylesine hızlı ki kendisini yerlere atıp, ayılıp bayılanları da görebiliriz. Eli kulağında, belki görülüyor da ben görmedim.
Reallilerin iki yıl önce ilk gelişlerindeki patırdı daha fazlaydı. Çok söz edildi, yazıldı, çizildi… Realliler, cukkayı cebe fazlasıyla koymuşlardı; her yerde, kola reklamlarında falan fazlasıyla göründüler, kısaca her yerdeydiler işte!
Real işte geçen hafta yine Pekin’e gelmişti. Demek ki hedefi 12′den vurma meraklısı yeni yetme Çinli işadamlarından zamanında iyi para almışlardı. Reklamın gücünü keşfetmiş olan hedef meraklısı Çinli işadamı, belli ki şimdi de Real’e iyi para verdi, onlar da iki yıl sonra yine geldi… Ama o ne? Bu sefer Real’e bakış değişmişti. Çinliler Real Madridlilerden pek memnun değillerdi. Çin basının kötü karikatüristleri bile onları kötü eleştiriyordu. Kısaca Real hakkında yazılanlar ve çizilenler iyi değildi:
Bir kere, Pekin’in göbeğindeki meşhur İşçi Stadyumu’nda Real Madrid ile Pekin Hyundai (neymiş; Hyuandai!!!) takımı dostluk maçı için karşı karşıya gelmiş ama stadın ancak yarısı dolmuştu. Karaborsacıların biletleri ellerinde patladı ve normal fiyatın bile altında alıcı bulamadılar. Maç sonrası Çin basını onlar için “büyük hayal kırıklığı yarattılar” diye yazdı. Gazetenin tekinin demeç aldığı 18 yaşındaki tıfıl; “Maçta sadece topu tekmeleyip durdular. Hiç heyecan hissetmediğim bir maç oldu. Beckham’ın oynamayacağını bize söylemeliydiler. Accayip kandırıldığımı söyleyebilirim” dedi… Bu genç ve gibileri de Real Madrid kulübünün de umurundaydı sanki; ne maç öncesi ne de ma sonrası herhangi bir açıklama yapmaya bile tenezzül etmediler. Ronaldo, Michale Owen, Zidane da ilk yarıda top tekmelemiş, ikinci yarıda ise sahaya bile çıkmamışlardı…
Beri yandan bayılıyorum ben batılların böyle iki yüzlü olmayışlarına. Nitekim, neyseler öyleler işte! Zaten bana göre çok büyük olasılıkla bu Real Madrid’in tavrı ilk geldiğinde de aynıydı. Ama Çin basını Real Madrid’i beğenecek ya, olmuş olanları hiç görmemiş, görmek istememişti. Hatta, 2 yıl önceki maçta Real Madrid Çin Milli Takımını 4-0 yendikten sonra da Pekin basını “Çin Milli Takımını ezici bir sonuçla yendiler” diyebilmişti; hani gerçekçi olacak ya “ezici” demezse olmuyor! Yenen sanki Çin Milli Takımı!
Geçen haftaki maç sonrasında, istatistik meraklısı (bu istatistik denen şey de Çin’e ABD’den ithal gelmiş gibi kokuyor bana ya!) Çin, internet medyasında anket yapılıyor ve ankette Çinlilerin yüzde 96’sı Real Madrid’in Çin’e sadece para için geldiğini söylüyor! Hayır, bu anketin neden yapıldığı da ayrı bir anket konusu; ne için geldiklerini sanıyorlardı da bu anketi yapmak zorunda kaldılar o belli değil! Yine ankete göre, Çinlilerin yüzde 72’si Real bir daha gelirse umurlarında bile olmayacağını söylemiş. Anketi oylayanların 4′te 1′inden fazlası da “Reallilerin şovlarından gına geldi” demiş.
Real Madrid, Çin’e gelişte 4 milyon ABD doları cukkalıyor. Pekin’in komşu şehrine de gidip 5 dakikalık top tepme parası olarak 616 bin ABD dolarını cebe atıyor. Hıbei (Hebei) eyaletindeki şova ise gidilmiyor; Hıbeili futbolseverler haberdar bile edilmiyor. Pekin’deki bir alış-veriş merkezi, Realliler ile sevenlerini buluşturmak için düzenlediği etkinliği iptal ediyor… Nasıl ama? Real ise yoluna devam diyor; Japonya ve sonrasında Bangkok’a.
Şimdi, bu durum kola reklamcılarına ya da onları reklamlarında kullanmak isteyen diğer şirketlere nasıl yansıyacak bunu göreceğiz. Başka bir bakışla da Çin’in artık yavaş yavaş batıyı tanıdığını söyleyebiliriz…
Belli oldu ki Real Madrid indirim bile yapsa Çin’e 3. kez gelme şansı artık yok. Çinliler de bizim gibi hanyayı konyayı yaşayarak öğreniyorlar. Bir deyimle bitirmek istemezdim ama demeden geçmemek lazım “bir musibet bin nasihatten iyidir”, di mi ama…
(Bu yazı 2006′nın Haziran ayında yazılıp Cumhuriyet gazetesine gönderildi, ancak yayımlanıp yayımlanmadığını bilmiyorum. En azından siz okudunuz…)